Bồn rửa chén bát nghẹt? Thông tắc nhanh

Người vào trang này đa số gõ thẳng "giá thông tắc bồn rửa bát" — nghĩa là thứ bạn cần trước tiên là con số, không phải bài giảng. Vậy nói chuyện tiền trước.

Cùng là bồn rửa chén nghẹt, vì sao đơn 200 nghìn mà cũng có đơn hơn triệu

Với bồn rửa chén, điểm nghẹt chỉ nằm ở một trong ba chỗ, và giá đi theo chỗ đó chứ không theo lời tả của khách qua điện thoại:

• Ngay dưới chậu — bầu xả, xi-phông: nhóm nhẹ nhất, tháo vét thủ công là xong. Đơn anh Nhiều làm ở Quận 4: nước thoát chậm, tháo bộ xả nhựa ra thấy cặn với rác dồn kín trong bầu xả và đoạn ống mềm, vét sạch, lắp lại — 200.000đ. Một đơn khác của anh Tuấn: nghẹt tại bộ lọc xi-phông, tháo toàn bộ, vệ sinh lòng ống và từng khớp nối — 400.000đ.
• Sâu trong đường ống: tay không với không tới, phải có máy. Đơn anh Khánh ở Quận 7: dầu mỡ và rác tích lâu ngày đóng cứng trong ống, nước ứ nguyên chậu; phải đưa máy lò xo vào đánh tan mảng bám, kéo rác ra — 1.200.000đ.
• Không phải nghẹt — cụm xả đã chết: bộ xả nứt, gioăng mục, nước vừa dềnh trên chậu vừa rò dưới gầm. Ca ở Tân Bình chính tay tôi làm, kể kỹ ở phần dưới — 1.100.000đ, vì phải thay nguyên cụm chứ không còn gì để thông.

Khoảng giá 1Fix công bố bám đúng ba tầng đó, lấy từ thực thu 79 ca bồn rửa đã làm: vét nghẹt nông quanh bầu xả từ 350.000đ; nghẹt sâu phải chạy máy lò xo thường rơi 500.000 - 1.200.000đ, chốt giá theo tình trạng và độ khó trước khi máy chạy chứ không đếm mét; sửa chữa bồn rửa chén bát hư hỏng 350.000đ một công chưa gồm phụ tùng. Vì thế khi khách hỏi giá qua điện thoại, tôi chỉ dám đọc khung niêm yết ở trên; con số chốt phải đợi mở cánh tủ bếp nhìn tận mắt cụm ống. Bên nào chưa nhìn gầm chậu nhà bạn đã đọc vanh vách một con số duy nhất thì bạn nên hỏi kỹ số đó đã gồm những khoản nào.

Mỡ đông — thứ làm bồn rửa chén nghẹt khác hẳn mọi chỗ nghẹt khác trong nhà

Thoát sàn nghẹt vì tóc. Bồn cầu nghẹt vì giấy và dị vật. Riêng bồn rửa chén nghẹt vì một thứ không miệng thoát nào khác trong nhà phải chịu: mỡ. Mỡ trong chảo nóng thì lỏng, theo nước rửa trôi xuống ống ngon lành; nhưng chạm tới đoạn ống nguội, nó đông lại, bám một lớp mỏng lên thành ống. Một lớp thì chẳng sao. Ngày ba bữa cơm, mỗi bữa vài lớp, vài năm là lòng ống hẹp dần — tới lúc vụn thức ăn trôi xuống mắc vào là thành điểm nghẹt hoàn chỉnh.

Kiểu nghẹt mỡ có dấu hiệu nhận biết riêng: nước rút chậm dần theo tuần, theo tháng, chứ không đột ngột đứng im như khi rơi dị vật xuống ống. Nhà chiên xào nhiều mà hay trút thẳng dầu thừa xuống chậu thì gần như chắc chắn sẽ gặp, chỉ là sớm hay muộn. Đơn anh Khánh ở Quận 7 đúng y bài này: mảng mỡ đóng lâu ngày nằm sâu trong đường ống, tháo xi-phông vét cũng vô ích vì điểm nghẹt quá xa, phải cho máy lò xo chạy dọc ống đánh tan từng đoạn — ca đó khảo sát xong mới chốt 1.200.000đ, khách đồng ý rồi máy mới chạy.

Nhân tiện nói luôn về mẹo nước sôi mà nhà nào cũng từng thử. Đổ xuống thấy nước rút được thật, nhưng thứ nó làm chỉ là hâm cho lớp mỡ gần miệng ống chảy ra, trôi sâu thêm một đoạn rồi đông lại ở chỗ xa hơn, khó với hơn — điểm nghẹt không biến mất, nó dời chỗ. Ống nhựa lại chịu nhiệt kém, nước vừa sôi sùng sục đổ thẳng xuống nhiều lần không tốt gì cho đường ống. Nếu muốn dùng, nước nóng già tay là mức tôi khuyên tối đa, và coi nó là chữa cháy chứ không phải xử lý tận gốc.

Phòng thì đỡ tiền hơn chữa nhiều: dầu chiên thừa để nguội, trút vào chai lọ bỏ rác chứ đừng đổ xuống chậu; chảo dính mỡ lau qua bằng giấy trước khi rửa. Nhà nấu nướng để bán đồ ăn thì nên tìm hiểu bể tách mỡ — chặn mỡ từ trước miệng ống bao giờ cũng đỡ tốn hơn thông ống định kỳ.

Bầu xả và xi-phông dưới chậu — chỗ hai trong bốn đơn gần nhất của đội tôi kết thúc

Mở cánh tủ dưới chậu ra, bạn thấy nguyên cụm này: sát đáy chậu là bầu xả có lưới chắn rác; dưới nó là đoạn ống cong giữ lại một vũng nước — dân nghề gọi là xi-phông hay ống chữ P, vũng nước ấy chính là cái nút chặn không cho mùi từ ống thải chung trào ngược lên chậu; cuối cùng là đoạn ống mềm ruột gà dẫn vào họng thải ở tường hay dưới sàn.

Vì bầu xả và xi-phông là chỗ hứng đầu tiên, cặn với rác dồn về đây trước — hai trong bốn đơn bồn rửa chén gần nhất của đội tôi, ca 200.000đ của anh Nhiều ở Quận 4 và ca 400.000đ của anh Tuấn, điểm nghẹt đều nằm ngay đây: tháo ra, vét sạch, lắp về, không cần tới máy móc gì.

Nói thật lòng: kiểu nghẹt này người khéo tay tự xử được, khỏi tốn tiền gọi ai. Đặt cái xô dưới gầm chậu hứng nước đọng, vặn các khớp nối — đa số bộ xả nhựa vặn được bằng tay, cứng lắm mới phải dùng mỏ lết — tháo bầu xả và ống chữ P ra, vét cặn, xối nước sạch rồi lắp lại như cũ. Hai chỗ hay hỏng khi tự làm mà tôi gặp hoài: gioăng cao su đặt lệch hoặc bỏ quên, và khớp siết chưa đủ chặt. Cả hai đều không gây chuyện ngay mà rò rỉ âm ỉ trong tủ bếp, vài tuần sau mới lộ, khi ván tủ đã phồng và mùi ẩm mốc bốc lên — phiền hơn cái nghẹt ban đầu nhiều.

Còn nếu tháo vét sạch sẽ rồi mà nước vẫn không rút, thì điểm nghẹt nằm sâu quá tầm tay. Tới mức này thì nên dừng tay — mấy món tự chế kiểu móc áo bẻ thẳng chỉ với được một đoạn ngắn, xui tay còn làm xước, thủng thành ống, chuyện nhỏ hóa chuyện lớn. Gọi thợ ở bước này là hợp lý; ca tiêu chuẩn nằm đúng khung 350.000đ niêm yết.

Ống ruột gà gấp sai và ca Tân Bình 1,1 triệu — khi thông không còn là câu trả lời

Đoạn ống mềm ruột gà là thứ tôi ngó đầu tiên mỗi lần chui gầm chậu nhà lạ. Nó tiện thật — mềm, uốn hướng nào cũng được — và chính vì tiện nên hay bị lắp ẩu: võng xuống thành cái túi đọng nước, hoặc bẻ gấp khúc cho vừa góc tủ. Mặt trong ruột gà lại toàn gân sóng, mỗi khe gân là một chỗ cho mỡ và cặn bám vào, nên cùng độ dài, ruột gà đóng bẩn nhanh hơn ống trơn thấy rõ. Ống nào lắp võng hay gấp sai thì nghẹt tái đi tái lại gần như đoán trước được: thông xong chạy ngon vài tháng, đâu lại vào đấy, vì cái túi đọng vẫn nằm nguyên chỗ cũ. Gặp ca như vậy tôi chỉnh lại đường ống hoặc khuyên thay hẳn đoạn ống đi cho đúng độ dốc — thông thêm lần nữa chỉ là mua vài tháng yên ổn.

Còn mức nặng cuối cùng thì ca ở Phường 4, Tân Bình tôi trực tiếp làm là ví dụ trọn vẹn. Khách gọi vì tưởng nghẹt: nước dềnh trong chậu, dưới gầm thì nước thải rò ra ướt cả sàn tủ bếp. Chui vào xem mới rõ: bộ xả cũ đã nứt vỡ, các khớp nối nhựa lão hóa giòn, ống ruột gà hết đàn hồi, gioăng cao su mục hết — nghĩa là chẳng còn gì để "thông" nữa, nhựa đã chết thì có vét sạch tới đâu nước vẫn cứ rò ra từ vết nứt. Ca đó tôi thay nguyên cụm xả mới từ bầu xả tới ống thoát, hết 1.100.000đ — cao hơn hẳn một ca thông thường, vì tiền nằm ở cụm phụ kiện mới và công lắp lại cho kín khít từ đầu.

Bài học đáng nhớ nhất trong ca đó: nghẹt đi kèm rò rỉ là tín hiệu đổi hướng. Đừng loay hoay tìm cách thông nữa — vấn đề không nằm trong lòng ống mà nằm ở chính cái ống. Trong bảng giá 1Fix, sửa chữa bồn rửa chén bát hư hỏng niêm yết 350.000đ một công, chưa gồm phụ tùng; phụ tùng hết bao nhiêu phụ thuộc cụm xả loại gì, chậu một hộc hay hai hộc, thợ kiểm tra xong báo trọn gói một con số trước, bạn đồng ý mới làm.

Mùi hôi trào ngược lên chậu — tín hiệu sớm, đừng đợi nghẹt hẳn

Kha khá khách gọi tôi không phải vì nghẹt mà vì mùi: chậu vẫn thoát nước được nhưng mùi hôi cứ từ lỗ thoát trào lên, rõ nhất buổi sáng hoặc sau mấy ngày đi vắng về. Mùi ấy có hai nguồn. Một, vũng nước chặn mùi trong xi-phông biến mất — đi vắng lâu nước bay hơi cạn dần, hoặc tệ hơn là ống được lắp thẳng tuột từ chậu xuống họng thải, không có đoạn cong nào giữ nước ngay từ đầu, mùi từ ống chung cứ thế đi thẳng lên bếp. Hai, lớp mỡ và cặn thức ăn đang phân hủy ngay trong đoạn ống dưới chậu — trường hợp này mùi thường đi kèm nước rút chậm dần.

Cách phân biệt đơn giản: đi vắng về thấy hôi, xả nước một lúc mà hết hẳn thì chỉ là cạn vũng nước xi-phông — xả nước là vũng đầy lại, không tốn đồng nào. Hôi dai dẳng quanh năm, nước lại rút chậm dần, là mỡ đang phân hủy trong ống — sớm muộn cũng nghẹt, xử lý lúc này là ca tháo vét vài trăm nghìn, đợi nghẹt cứng có khi thành ca chạy máy tiền triệu. Ở chung cư mùi thường nặng hơn nhà phố vì ống đứng dùng chung nhiều tầng; nếu mấy nhà cùng trục than hôi một lượt thì vấn đề nằm ở ống chung của tòa nhà — gọi ban quản lý trước khi gọi thợ, đỡ mất tiền cho một ca không giải quyết được gì.

Gọi 1Fix thông bồn rửa chén — thợ làm gì, giá chốt lúc nào

Khi bạn gọi, người trực máy sẽ hỏi mấy câu: nước đứng im hay rút chậm; có rò nước dưới gầm tủ không; chung cư hay nhà phố; nghẹt lần đầu hay đã tái lại nhiều lần. Trả lời đúng mấy câu đó, thợ đoán được sơ bộ điểm nghẹt nằm tầng nào và mang đúng đồ nghề — ca bầu xả chỉ cần bộ đồ tháo vét, ca nghẹt sâu phải chở máy lò xo theo — đỡ phải hẹn lần hai.

Đến nơi, tôi làm theo thứ tự từ đơn giản tới phức tạp: tháo kiểm tra bầu xả và xi-phông trước, vì đó là chỗ gần nhất, ít tốn công nhất và hay trúng nhất; không phải ở đó mới tới máy lò xo đi sâu trong ống. Ra bệnh, tôi báo giá cụ thể: ca tiêu chuẩn theo đúng niêm yết 350.000đ; ca chạy máy thì chốt số mét dự kiến trước khi máy chạy; ca hỏng cụm xả thì báo trọn cả công lẫn phụ tùng. Bạn gật đầu tôi mới động tay, làm xong xả nước đầy chậu cho rút vài lượt nghiệm thu tại chỗ rồi mới nói chuyện thanh toán.

Sau 15 năm chui gầm chậu đủ kiểu nhà ở TPHCM, tôi rút ra một điều ít người muốn nghe: bồn rửa chén nghẹt hiếm khi là chuyện xui rủi. Nó là hóa đơn trả chậm cho thói quen trút mọi thứ xuống chậu, và hóa đơn ấy đắt hay không nằm ở chỗ bạn xử lý sớm hay muộn. Nước bắt đầu rút chậm là đường ống đang báo trước cho bạn cả tháng trời — nghe nó sớm chừng nào, con số phải trả càng gần mức 200 nghìn của ca vét bầu xả, thay vì 1 triệu 2 của ca chạy máy.